على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3482
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مكيده ( makide ) ص . پ . خنيده و مكزده . مكيده ( makide ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مكر و خدعه . مكيس ( makis ) ا . پ . حق و مزد و پاداش و محصول . و باج و خراج . مكيس ( mokis ) ا . پ . تاكيد و مبالغه در كار و ابرام و تقاضا . مكيس ( mokayyas ) ص . ع . زيرك و ظريف و هوشيار و باكياست . مكيس ( mokayyes ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دلاك و كسى كه در حمامها كيسه بر بدن مردمان مىمالد . مكيف ( mokayyaf ) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى كيف و نشئه و مستى و خوشحالتى . مكيف ( mokayyaf ) ص . ع . داراى كيفيت . و سزاوار و لايق . مكيفات ( mokayyef t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كه كيف و نشئه دهد و مستى و خوشحالتى آورد . مكيك ( makik ) ا . پ . مكو و دست ابزار جولاهگان كه بدان جامه بافند . مكيل ( makil ) م . ع . كال كيلا و مكالا و مكيلا . ر . كيل . مكيل ( makil ) ص . ع . پيموده . مكيل ( mekyal ) و مكيلة ( meyalat ) ا . ع . پيمانه و آلتى كه بدان چيزى را مىپيمايند . ج : مكاييل . مكين ( makin ) ص . ع . جاى گير . و داراى عزت در نزد پادشاه . ج : مكاء . مكينة ( makinat ) ا . ع . نرمى و آهستگى . مكيول ( makyul ) ص . ع . پيموده . مگ ( mag ) ا . پ . نام گروهى كه در ساحل خليج بنگاله سكنا دارند . مگ ( mag ) ا . پ . بلغت زند و پازند : خرمابن و هر درختى . مگر ( magar ) پ . كلمهء استثنا بمعنى الا و ليكن و به غير و جزو سوا و نيز مانند كلمه رابطه در مقام شك و گمان استعمال مىشود و گاه در مقام يقين و تمنا . مگرد ( magard ) پ . كلمه نهى از گرديدن . مگرمج ( magarmaj ) ا . پ . تمساح و تساچه و اژدر . مگرل ( megrel ) ا . پ . نام ايالتى در آسياى صغير . مگرنه ( mograne ) ا . پ . مكرنه و شنگ . مگس ( magas ) ا . پ . جانورى كوچك و بالدار و پرنده كه بتازى ذباب گويند . و نيز گندمه و دكمه آهنين كه در لب توپ جهة نشانه رفتن مىباشد . و يك قسم غله هندى . و مگس انگبين و يا مگس عسل : زنبور عسل و كبت . و مگس پرانيدن : كساد بودن بازار . مگسپران ( magas - par n ) و مگسران ( magas - r n ) ا . پ . تراز مانندى از دوالهاى باريك كه براى راندن مگس بر كله ستور مانند اسب و استر بندند و مذبة . مگسرانى ( magas - r ni ) ا . پ . راندن مگس و پشه و جز آن . مگسريده ( magas - ride ) ص . پ . آلوده شده و چركين شده بواسطه مگس . مگسك ( magasak ) ا . پ . مگس خرد و پشه . مگسگير ( magas - gir ) ا . پ . تار عنكبوت . و هر چيز كه مگس را مىگيرد و نگاه مىدارد . و جانوركى از جنس عنكبوت . و كرم سپيدى كه در باغها و در سرگين ستور پيدا مىشود . مگسناك ( magas - n k ) ص . پ . پر از مگس . مگسوار ( magas - v r ) ص . پ . مانند مگس . مگسى ( magasi ) ا . پ . رنگ خاكسترى نقطهدار . مگل ( magal ) ا . پ . غوك و قرباغه . مگل ( magel ) ا . پ . زلو . مگو ( magov ) و ( magu ) پ . واو مجهول - كلمه نهى از گفتن . مگو ( magov ) و ( magu ) ص . پ . واو مجهول - نگفتنى . مل ( mel ) ا . پ . موى . مل ( mol ) ا . پ . نوعى از امرود بزرك بىمزه و امرود . و مى و شراب انگورى و هر مايع مسكرى . مل ( mall ) ص . ع . رجل مل : مرد بستوه آمده . مل ( mall ) م . ع . مللت الخبز و اللحم ملا ( از باب نصر ) : در خاكستر ريختم نان و گوشت را و راست كردم . و مل القوس و السهم بالنار : به آتش راست و درست كرد كرد كمان و تير را . و مل الشئ فى الجمر : در خدرك در كرد آن چيز را . و مل فى المشى : شتافت در راه رفتن . و مل الثوب : بدوخت نخستين قبل از كف دوخت آن جامه را . و مل عليه السفر : دراز گشت بر آن سفر . و نيز مل : كوماچ كردن .